Chúa Là Nơi Con Nương Tựa (Apriezt 2.3): Kỹ Năng Sống

Mười thói quen của những người không hạnh phúc

Mười thói quen của những người không hạnh phúc

Ai cũng có lúc này lúc kia sống trong hoàn cảnh khó khăn, bệnh tật, tang tóc, khó khăn tài chánh, mâu thuẫn gia đình, công ăn việc làm… Bao nhiêu là hoàn cảnh làm chúng ta thức dậy nửa đêm lạnh mình vì stress. Nhưng có những người vượt lên được, có những người bị nhận chìm trong bể khổ. Các người này thường có điểm chung: có mười thói quen xấu giống nhau.

Nhìn khía cạnh tiêu cực

Tập trung tất cả vào khía cạnh tiêu cực không giải quyết được vấn đề, ngược lại chỉ làm chúng ta khổ. Đứng trước các hoàn cảnh khó khăn, Thánh Kinh nhắc chúng ta quan trọng là phải trông cậy vào lời hứa của Chúa.

“Lạy Chúa, xin lắng nghe và xót thương con, xin phù trì nâng đỡ. Khúc ai ca, Chúa đổi thành vũ điệu, cởi áo sô, mặc cho con lễ phục huy hoàng. Vì thế, tâm hồn con ca ngợi Chúa” (Tv 30: 11-12).

Tin vào lời nói dối của kẻ thù

Ma quỷ là ông tổ nói dối. Nó đặt dưới mắt chúng ta các chi tiết đen tối và đẩy chúng ta vào tuyệt vọng. Đứng trước các lời nói dối của chúng, chúng ta chỉ có hai việc phải làm: nghe nó, thấy nó sung sướng vì chúng ta sụm hay làm cho nó im giọng.

“Kẻ trộm chỉ đến để ăn trộm, giết hại và phá hủy. Phần tôi, tôi đến để cho chiên được sống và sống dồi dào” (Ga 10: 10).

Nhắc đi nhắc lại lỗi lầm quá khứ

Chú tâm vào các lỗi lầm đã qua chỉ làm chúng ta sống lại các tổn thương và đầu độc cảm xúc của mình. Không nhìn đằng sau, chúng ta hướng tới đằng trước và nhìn về Chúa. Không nghĩ đến chuyện đã qua, không xem trọng những chuyện cũ.

“Các ngươi đừng nhớ lại những chuyện ngày xưa, chớ quan tâm về những việc thuở trước. Này Ta sắp làm một việc mới, việc đó manh nha rồi, các ngươi không nhận thấy hay sao? Phải, Ta sẽ mở một con đường giữa sa mạc, khơi những dòng sông tại vùng đất khô cằn” (Is 43:18 -19).

Lên án người khác

Bắt người khác trách nhiệm trên bất hạnh của mình là làm cho chúng ta không thấy giải pháp đúng để giải quyết vấn đề. Chúng ta phải loại sự phủ nhận này và sống như một người chiến thắng.

“Nhưng trong mọi thử thách ấy, chúng ta toàn thắng nhờ Đấng đã yêu mến chúng ta” (Rm 8: 37-39).

Phủ nhận các khó khăn

Đôi khi chúng ta để hết thì giờ để làm chuyện khác thay vì giải quyết vấn đề của mình. Chúng ta núp trong công việc để giết thì giờ. Ví dụ của thời buổi này là các trang mạng xã hội. Chúng ta phải học để nhìn cái gì là thiết yếu.

“Mác-ta! Mác-ta ơi! Chị băn khoăn lo lắng nhiều chuyện quá! Chỉ có một chuyện cần thiết mà thôi. Maria đã chọn phần tốt nhất và sẽ không bị lấy đi” (Lc 10: 41-42).

Ghen với người khác

Chúng ta luôn thấy người khác có cái gì hơn mình, thành công hơn, nhiều tiền hơn, nhiều bạn hơn… Nhưng chẳng lợi ích gì để ham muốn hoàn cảnh của họ. Thánh Kinh dạy chúng ta vui hưởng và bằng lòng những gì mình có.

“Không phải vì thiếu thốn mà tôi nói thế, bởi lẽ tôi đã học sống tự lập trong bất cứ hoàn cảnh nào. Tôi sống thiếu thốn cũng được, mà sống dư dật cũng được. Trong mọi hoàn cảnh, no hay đói, dư dật hay túng bấn, tôi đã tập quen cả. Với Đấng ban sức mạnh cho tôi, tôi chịu được hết” (Ph 4: 11-13)

Có tham vọng ích kỷ

Chỉ nghĩ đến mình thay vì nghĩ đến người khác, muốn mình là trọng tâm mọi sự, đó là cái bẫy. Thay vì vậy, chúng ta phó dâng cho Chúa.

“Xin hướng lòng con nghiêng về thánh ý, không ngả theo lợi lộc tiền tài!” (Tv 119: 36).

Chỉ trích Người khác

Sự việc chỉ trích người khác và không ngừng nhấn mạnh đến lỗi lầm của họ là dấu hiệu của một tâm hồn bất hạnh. Chúng ta học để biến các chữ tiêu cực của mình thành các chữ tích cực.

“Giữ mồm giữ miệng là bảo toàn mạng sống, khua môi múa mép ắt sẽ phải thiệt thân” (Cn 13:3).

Bỏ bê đời sống lành mạnh

Có vẻ như chuyện này không quan trọng gì, nhưng các nghiên cứu cho thấy sức khỏe tốt làm tăng thêm hạnh phúc. Ăn uống lành mạnh, tập thể dục thể thao, có đời sống điều độ là có thói quen tốt để có một đời sống hạnh phúc.

“Hay anh em lại chẳng biết rằng thân xác anh em là Đền Thờ của Thánh Thần sao? Mà Thánh Thần đang ngự trong anh em là Thánh Thần chính Thiên Chúa đã ban cho anh em. Như thế, anh em đâu còn thuộc về mình nữa, vì Thiên Chúa đã trả giá đắt mà chuộc lấy anh em. Vậy anh em hãy tôn vinh Thiên Chúa nơi thân xác anh em” (1 Cr 6: 19-20).

Tội nghiệp cho số phận của mình

Tội nghiệp cho những gì mình thiếu chỉ tăng thêm gánh nặng của mình. Chúng ta đừng chú tâm vào các trở ngại, nhưng nhận biết sức mạnh của Chúa trong đời sống chúng ta.

“Đức Chúa phán: ‘Ai cho con người có mồm có miệng? Ai làm cho nó phải câm phải điếc, cho mắt nó sáng hay phải mù loà? Há chẳng phải là Ta, Đức Chúa, đó sao? Vậy bây giờ ngươi hãy đi, chính Ta sẽ ngự nơi miệng ngươi, và Ta sẽ chỉ cho ngươi phải nói những gì (Xh 4: 11-12)

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Nguồn: phanxico.vn

Tha thứ

Nhân vô thập toàn. Không ai lại không có lỗi. Vì vậy, sự tha thứ luôn cần thiết, mọi nơi và mọi lúc.

Càng tha thứ càng giảm bớt sự thù hận. Sự tha thứ không chỉ tốt cho tinh thần mà còn tốt cho thể lý – ngăn ngừa bệnh. Giáo sư tâm lý học Everett Worthington, thuộc ĐH Virginia Commonwealth (Mỹ), nói rằng sự tha thứ làm giảm nguy cơ bệnh tim mạch. Những người có “máu cừu địch” dễ bị béo phì và kháng insulin – các yếu tố gây bệnh tiểu đường và bệnh tim. Các nghiên cứu của Viện Sức khỏe cộng đồng tạiCaliforniacho thấy rằng mức thù hận cao gây nguy cơ tử vong gấp đôi so với các nguyên nhân khác.

Ngoài lợi ích về tinh thần, sự tha thứ còn lợi ích về thể lý. Nhất cử lưỡng tiện. Tâm lý gia Worthington nói:“Sự tha thứ có thể làm giảm nguy cơ bị các chứng rối loạn liên quan đến stress như hệ miễn nhiễm hoạt động sai chức năng, rối loạn tự miễn nhiễm và ung thư”. Ông đưa ra 5 bí quyết tha thứ sau đây:

+ Nhường nhịn: Luôn tích cực nhường nhịn, vì “một câu nhịn, chín câu lành”, để tránh lăng nhục người khác hoặc trở thành nạn nhân. Nhường nhịn không có nghĩa là thua kém hoặc yếu thế!

+ Cảm thông: Tự đặt mình vào vị trí của người khác để dễ cảm thông và khách quan nhìn nhận vấn đề. Nếu không cảm thông thì không thể tha thứ.

+ Vị tha: Bạn rất hạnh phúc khi được tha thứ, vậy hãy trao tặng món quà tha thứ cho người khác. Hãy làm cho người khác những gì bạn muốn người khác làm cho mình!

+ Cân nhắc: Điều này giúp bạn không quá lố, suy nghĩ và cân nhắc để xử lý tốt nhất trong mọi tình huống.

+ Kiềm chế: Luôn biết kiềm chế “cái tôi”. Sự im lặng có vẻ “lạnh lùng” nhưng lại có thể giúp bạn tránh tức giận và sợ hãi. Nhờ vậy mà bạn mặc nhiên tha thứ.

Tha thứ liên quan yêu thương. Người đời còn phải tha thứ lẫn nhau, huống chi những người tự nguyện tin và theo Đức Kitô. Tất nhiên mức độ phải “cao” hơn, vì Sư phụ Giêsu dạy: “Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em” (Mt 5:44), hoặc “hãy yêu kẻ thù và làm ơn cho kẻ ghét anh em” (Lc 6:27).

Tha thứ nhiều hay ít? Một lần nọ, ông Phêrô đến gần Đức Giêsu và hỏi: “Thưa Thầy, nếu anh em con cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần? Có phải bảy lần không?” (Mt 18:21). Đức Giêsu đáp: “Thầy không bảo là đến bảy lần, nhưng là đến bảy mươi lần bảy” (Mt 18: 22). Ngài nói về dụ ngôn tên mắc nợ không biết thương xót (x. Mt 18:23-35).

Nghĩa là tha thứ mãi mãi, yêu thương vô hạn: Mức độ yêu là yêu vô hạn.

Thiên Chúa không ép ai phải yêu thương, không bắt ai phải tha thứ, vì Ngài không thích cái gì miễn cưỡng, đó chỉ là công bằng: “Nếu anh em tha lỗi cho người ta, thì Cha anh em trên trời cũng sẽ tha thứ cho anh em. Nhưng nếu anh em không tha thứ cho người ta, thì Cha anh em cũng sẽ không tha lỗi cho anh em” (Mt 6:14-15). Rất thuận lý.

Thánh Phaolô nói: “Đức mến tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả, hy vọng tất cả, chịu đựng tất cả” (1 Cr 13:7). Có đức mến rồi thì tha thứ chỉ là “chuyện nhỏ”. Thánh Phaolô phân tích: “Phải đối xử tốt với nhau, phải có lòng thương xót và biết tha thứ cho nhau, như Thiên Chúa đã tha thứ cho anh em trong Đức Kitô” (Ep 4:32).

Yêu thương và tha thứ là sống đức tin ngay trên thế gian này. Đó là lý do chúng ta phải yêu thương và tha thứ lẫn nhau, vả lại, Chúa Giêsu đã nói: “Anh em đong đấu nào, thì Thiên Chúa cũng sẽ đong đấu ấy cho anh em, và còn cho anh em hơn nữa” (Mc 4:24).

Yêu thương nhau hay không, tha thứ cho nhau hay không, đó là tùy mỗi người!

Viễn Đông

Bí quyết xả stress

1. Sống cho hôm nay

Đừng đắm chìm trong quá khứ hoặc lo lắng về tương lại. Hãy sống cho hiện tại.

2. Có thú tiêu khiển

Mỗi tuần dành ba giờ cho riêng mình, đừng để ai giành mất thời gian này. Tìm một thú tiêu khiển hoặc đọc sách mà bạn thích.

3. Biết cách giải quyết vấn đề

Buổi sáng là lúc bạn thoải mái và tỉnh táo, hãy lưu ý giải quyết vấn đề hoặc việc gì cần tập trung nhiều. Cứ từ từ giải quyết, dứt điểm được thì càng tốt.

4. Biết từ chối

Hãy nói “không” với những gì bạn không có thời gian làm. Giảm bớt những yêu cầu mà bạn tự làm mình căng thẳng. Đôi khi nói “không” là điều cần để bạn có thể quan tâm chính mình.

5. Biết ngưng mọi thứ

Khi bạn cảm thấy căng thẳng, hãy ngưng việc bạn đang làm và dành vài phút hít thở sâu.

6. Đi dạo

Đi dạo 5 phút, tập trung ý nghĩ vào bước đi và nhịp thở sẽ giúp bạn “làm sạch” đầu óc. Hãy bước ra ngoài, đong đưa đôi tay và hít thở sâu. Thể dục là dạng ngăn ngừa stress hiệu quả.

7. Khôi hài

Mỗi ngày cười ít nhất 1 lần, cười lớn tiếng. Nhiều cuộc nghiên cứu cho thấy những người bị đau nhức mãn tính mà cười lớn tiếng vài lần/ngày đều giảm đau nhức trong vài tuần.

8. Ghi chép

Đọc sách, báo và ghi lại những điều hay sẽ giúp bạn bớt căng thẳng. Ghi chép những mối quan tâm của bạn sẽ giúp bạn hưng phấn và khỏe mạnh.

9. Thay đổi vị trí

Khi bị stress, hãy đến một môi trường khác 5-10 phút. Nếu đang đọc sách hoặc làm việc ở bàn, hãy chuyển sang chỗ khác. Khung cảnh mới sẽ làm bạn giảm căng thẳng và có sự kích thích mới.

Kha Đông Anh (Chuyển ngữ từ iDiva.com)

Sống trung thực

Người ta thường nói “thẳng thắn thật thà thường thua thiệt, lọc lừa lươn lẹo lại lên lương”. Vì thế, “lương tâm không bằng lương tháng”. Đó là một thực-tế-buồn, rất có thể là một phần do suy thoái đạo đức, ảnh hưởng nhiều thứ – dù ai cũng “nhân chi sơ tính bản thiện”!

Người ta chưa xác định câu: “Xin hãy dạy con tôi chấp nhận thi rớt còn vinh dự hơn gian lận trong thi cử”có phải của cố tổng thống Hoa kỳ Abraham Lincoln hay không. Nhưng dù thế nào thì câu đó vẫn tuyệt vời, dù đó là của ai. Người Việt cũng có câu: “Thà chết vinh hơn sống nhục”. Xã hội có nhiều loại người, nhưng tóm gọn 2 loại chính: Trung thực và lọc lừa, dĩ nhiên mỗi loại có mức độ rất khác nhau.

Sống trung thực sẽ “mất” sự gần gũi, thân thiện, thiếu thoải mái… nhưng “được” những cái vô giá: Sự khâm phục, nể trọng, quý mến,… Dám sống trung thực là điều không dễ. Những người sống trung thực thường cảm thấy “cô đơn”, lạc lõng giữa xã hội phức tạp. Người ta có xu hướng “an phận”, ai sao mình vậy, không dám đấu tranh vì Chân-Thiện-Mỹ, chỉ cần hai chữ “bình an”. Xưa nay, trong mọi lĩnh vực: Xã hội, tôn giáo, chính trị, giáo dục,… những người dám thể hiện tính trung thực, nói thẳng nói thật, không xu nịnh là “hàng hiếm”. Người dám trung thực cũng phải đấu tranh tư tưởng rất nhiều, vì “nói thì dễ mà làm thì khó”, rất cần phải có lòng dũng cảm, dám sống “trong” dù đời “đục”.

Ngày xưa, khi còn học tiểu học, tôi không khá về Toán, mấy môn khác tôi không lo, nhiều khi tôi cố ý viết sai chính tả để bị trừ điểm. Nghĩ lại thấy mình… ngu thật! May thay tôi vẫn là học sinh khá khi tốt nghiệp. Rồi trong những kỳ thi quan trọng, tôi luôn chọn những đề khó (với các môn tôi tự tin), nghĩ lại thì lại thấy mình tiếp tục… ngu “kinh niên”, ngu “mãn tính”! Và cũng may thay, tôi vẫn đậu. Tôi có thể mạnh dạn nói rằng cả đời học sinh, tôi chưa một lần quay cóp hoặc gian lận. Tôi muốn tự sức mình, chứ không muốn ảo tưởng. Đó là sự thật, tôi không hổ thẹn với lương tâm, và tôi “chia sẻ” với bạn chứ tôi không tự “đánh bóng” mình!

Có một cô giáo trẻ đang học thêm đại học tại chức, cô này đến gặp tôi để nhờ sáng tác một ca khúc ngắn và soạn hòa âm cho một bài khác, đây là bài cô này phải làm kiểm tra. Tôi lấy sẵn một ca khúc thiếu nhi (nhịp đơn giản) cho cô, và tôi “láy” một câu: “Bài này đã được đài Tiếng nói Việt nam dàn dựng mới phát trên đài phát thanh”. Cô xin thêm một bài “sơ-cua”. Cô này còn tiếp tục nhờ tôi sáng tác một bài cho cô thi tốt nghiệp (sic!).

Tôi không tiện nói thật với cô. Tôi nói với vài người quen thân của cô rằng một cô giáo mà làm như vậy là không trung thực, không có năng lực về nhạc mà sao lại học về sáng tác? Tôi phân tích và khẳng định rằng tôi sẽ không “giúp” cô làm bài thi tốt nghiệp. Kinh khủng quá!

Thật sự tôi không hiểu học hành như vậy thì dạy ai được? Mình không có thì làm sao có thể cho người khác? Và tất nhiên, tôi đã cương quyết không giúp cô làm bài thi tốt nghiệp năm đó.

Trong cuộc sống, đối với bất kỳ lĩnh vực nào cũng vậy. Dám làm thì phải dám chịu. Không gì hơn là “cứ là chính mình”. Đó là một dạng trung thực. Người ta có thể che mắt người khác nhưng không thể giấu giếm được chính mình. Sống trung thực, MẤT thì có MẤT, mà ĐƯỢC thì vẫn ĐƯỢC. Theo tôi, cái ĐƯỢC nhiều nhất là tâm hồn mình thanh thản, dù người khác có thể không muốn “gần gũi” mình, chẳng qua là họ ngại và tự thẹn thôi.

Lịch sử thế giới đã và đang cho chúng ta thấy những tấm gương trung thực, dù người đó có thể bị người khác “xa lánh”, nhưng thời gian sẽ cho người ta biết câu trả lời chính xác nhất.

Kinh Thánh cho biết: “Thiên Chúa duy nhất và chân thật” (Ga 17:3). Thánh Phaolô nhắc lại: “Thiên Chúa nhất định là Đấng chân thật” (Rm 3:4), và giãi bày: “Chúng tôi không phải như nhiều người, những kẻ xuyên tạc Lời Chúa, mà với tư cách là những người trung thực, được Thiên Chúa sai đi, chúng tôi lên tiếng trước mặt Người, trong Đức Kitô” (2 Cr 2:17).

Không trung thực có liên quan điều răn thứ 8. Sống trung thực là một cách tuân giữ điều răn Chúa dạy, cũng là cách thể hiện đức tin, là làm chứng về Thiên Chúa chân thật.

Chúa Giêsu đã xác định: “Có” thì phải nói “có”, “không” thì phải nói “không”. Thêm thắt điều gì là do ác quỷ” (Mt 5:37).

TRẦM THIÊN THU

Lập Đông – 2012

Tự tin quá: Tốt hay Xấu ?

Từ chất lượng khả năng điều khiển thị trường chứng khoán đó tới khả năng tiên báo thị trường chứng khoán, con người có khuynh hướng tự tin thái quá. Một cuộc nghiên cứu mới đã giải thích lý do đó.

Dù nguy cơ tại nạn giao thông, thị trường bất ổn và bạo lực xảy ra cùng với sự ngạo mạn, sự tự tin quá thường là chiến lược tốt cho con người, nhất là trong những tình huống đầy bất trắc.

Sứ điệp cơ bản là nó đáng đáng đấu tranh hoặc mạo hiểm, cho dù bạn nghĩ đối thủ của mình có thể mạnh hơn, vì bạn chưa hề biết. Có thể bạn không biết toàn bộ câu chuyện. Đó không là giả bộ hoặc lừa dối. Thực sự tin bạn mạnh hơn hoặc thông minh hơn để bạn khả dĩ tạo sự khác biệt.

Các phát hiện đưa sự thấu hiểu vào nhiều tình huống xuyên suốt lịch sử, từ khủng hoảng tài chính tới chiến tranh. Khi đưa ra cách mới để hiểu cách cư xử của con người, kết quả cũng có thể giúp ngăn chặn các tai họa tương tự để không xảy ra trong tương lai.

Nhà khoa học xã hội James Fowler, thuộc ĐH California, nói: “Kiểu mẫu của chúng ta cho thấy rằng những gì bạn cần là niềm tin giả tạo vào chính mình. Khi đó, bạn tạo những câu như ‘Tôi sẽ chiến thắng’. Chúng ta không nói về cách nói vớ vẩn ở đây, mà nói về nội tâm. Muhammad Ali luôn nói về việc trở thành võ sĩ mạnh nhất thế giới. Tôi chắc chắn niềm tin nội tâm đó đã góp phần khiến anh ta trở nên con người như vậy”.

Sau nhiều cuộc nghiên cứu, các nhà nghiên cứu thấy rằng sự tự tin quá được lan rộng. Trong một cuộc nghiên cứu khác, 94% các giáo sư đại học nói rằng kỹ năng dạy học của họ trên trung bình – lặp lại hệ quả Lake Wobegon của Garrison Keillor, trong đó “mọi phụ nữ đều mạnh mẽ, mọi đàn ông đều dễ nhìn và mọi trẻ em đều trên trung bình”. Trong một cuộc nghiên cứu khác nữa, 70% học sinh trung học đều đánh giá kỹ năng lãnh đạo của họ cao hơn bình thường. Các cuộc nghiên cứu khác cũng cho thấy đàn ông thường đánh giá cao sức hấp dẫn của mình.

Tuy nhiên, tự tin quá có sự rắc rối về phát triển. Đúng vậy, quá tự tin vào khả năng của mình có thể giúp bạn có thêm tham vọng và đạt được nhiều hơn những gì bạn có. Nói cách khác, quá tự tin có nguy cơ. Dính líu vào vụ đánh nhau với người mạnh hơn mình hoặc buôn bán trong một thị trường không thể đoán trước có thể nguy hiểm.

Về một lý thuyết kinh tế nổi tiếng tranh luận rằng không ai có thể đấu tranh nếu mọi người có niềm tin chính xác về người thắng cuộc. Vì các cuộc chiến đều đáng đồng tiền và đòi hỏi cuộc sống, nó hiệu quả hơn đối với người thua cuộc không thể tránh khỏi để nhượng bộ lãnh địa mơ ước và di chuyển tiếp. Do đó, điều gì kích thích đối thủ yếu dám cạnh tranh từ đầu?

Để hiểu sự tự tin thái quá phát triển trong xã hội con người thế nào, Fowler và Dominic Johnson, thuộc ĐH Edinburgh, đã tạo ra một kiểu mẫu đơn giản. Bắt đầu với khái niệm về một nguồn có giá trị đối với 2 người. Mỗi người phải quyết định có dòi hỏi điều đó hay không.

Nếu không ai đòi hỏi sáng kiến hoặc chỉ một người đòi hỏi, hệ quả đơn giản. Nhưng nếu cả hai cố gắng đạt giải thưởng, sự cạnh tranh sẽ theo sau, và điều đó đáng giá với mọi người. Một người có khả năng hơn sẽ thắng, nhưng cả hai phải đối mặt với một mức không chắc chắn nào đó về mức khả năng mà người kia có.

Việc sử dụng “toán học công phu và chán ngắt” cho thấy rằng sự tự tin quá thường dẫn tới chiến thắng. Đó là sự thật, họ tường trình trên tạp chí Nature rằng không chỉ khi 2 người liên quan, mà khi sự cạnh tranh có liên quan 3 người hoặc có thể nhiều đối thủ hơn.

Càng không chắc chắn về sức mạnh của người khác thì càng phải trả giá để tin mình thực sự có khả năng hơn. Để giảm nguy cơ cạnh tranh, biết thêm thông tin sẽ có lợi và giảm thiểu tính bất ổn.

Fowler nói: “Khi có sự không chắc chắn, có thể bạn nghĩ là cuộc đấu tranh gay go và sẽ bỏ cuộc, nhưng bạn thực sự vẫn có thể thắng. Nếu bạn tự tin hơn khi đối mặt với tính không chắc chắn, có nhiều tình huống mà bạn có thể có sáng kiến vì người khác nghĩ họ không thể thắng và rút lui”.

Nhà khoa học phát triển David Rand, thuộc ĐH Harvard ở Cambridge, Massachusetts, nói: “Giải thưởng càng lớn, càng thuận lợi để tự tin quá mức”.

Các phát hiện của việc nghiên cứu có thể giúp giải thích cách cư xử không hợp lý, như mua bán thị trường chứng khoán quá tích cực hoặc sự bằng lòng của những người lãnh đạo lép vế để khiến đất nước lâm cảnh chiến tranh. Gặp bất trắc, điều đó cũng có thể giải thích lý do người ta phải “thanh toán”.

David Rand nói: “Có vẻ như sự chọn lựa nên ủng hộ những người đánh giá chính xác khả năng của họ, vì nếu bạn tự tin quá mức, bạn có thể giải quyết việc mạo hiểm không cần thiết và dám cạnh tranh với những người mạnh hơn mình. Nhưng nếu chi phí cạnh tranh tương đối thấp và giải thưởng cao đủ mức, cũng đáng để cạnh tranh, thậm chí đôi khi có thể bạn không thắng cuộc”.

VIỄN ĐÔNG (Chuyển ngữ từ Discovery News)

Lãng phí

Lãng phí là gì? Nói ngắn gọn: Lãng phí là dùng cái gì đó vào các hoạt động vô ích, gây thất thoát, gây hư hại. Có nhiều dạng lãng phí. Chẳng hạn:

– Lãng phí thời gian: Đó là khi người ta phải chờ đợi hay trì hoãn một cách vô ích, chẳng hạn các dự án “treo”, ăn không ngồi rồi, không biết làm gì hoặc lười biếng lao động.

– Lãng phí di động: Đó là sắp xếp không hợp lý dẫn đến việc vận chuyển hoặc di chuyển không cần thiết.

– Lãng phí hoạt động: Đó là lãng phí “vô hình”, ẩn náu trong các hoạt động thường nhật của mỗi cá nhân do xử lý công việc không hợp lý, làm việc gì đó mà có những động tác thừa hoặc những động tác thiếu.

– Lãng phí sản xuất: Đó là làm ra vật gì mà không tính toán có tiêu thụ được hay không, gây tốn kém ngân sách mà vô ích.

– Lãng phí sản phẩm: Đó là khi mua các vật dụng mà không xài, sử dụng đồ đạc bừa bãi mà không bảo quản,…

– Lãng phí lãnh đạo: Đó là dùng người không đúng chức năng, không đúng trình độ, không chiêu hiền đãi sĩ, chỉ vì “thân quen” mà đề cử, trù dập nhân tài,… do đó dẫn đến lãng phí tài năng, lãng phí chất xám.

Lãng phí nào cũng là lãng phí công sức và lãng phí tiền bạc. Lãng phí là động thái không biết “liệu cơm gắp mắm” hoặc “bóc ngắn, cắn dài”!

Cuộc sống đầy những ví dụ. Chẳng hạn: Chiều 29-2-2012, tại Hương Sơn, Hà Tĩnh, người ta được dịp xôn xao về một “siêu đám cưới” với tổng chi phí là 50 tỷ đồng. Đám cưới này có nhiều “siêu xe” tham gia rước dâu nhất tại Việt Nam từ trước tới nay, có số khách lên tới 10.000 người, và mỗi bàn tiệc giá 6 triệu đồng.

Chú rể là “thiếu gia” Nguyễn Huy Hoàng (sn 1987), con trai nữ đại gia buôn bán xuyên quốc gia Nguyễn Thị Liễu. Chú rể rước dâu bằng chiếc Ferrari California màu đỏ trị giá khoảng 210.000 USD (gần 12 tỷ đồng). Ngoài ra còn có 97 chiếc “siêu xe” khác như Mercedes S500, Mercedes GLK, Mercedes C250 CGI, Porsche Cayenne, Ferrari, Rolls Royce Phantom, Benley, Audi A5 Sportback, Lexus, BMW,… Hành trình rước dâu từ Hà Nội về thị trấn Tây Sơn (Hương Sơn) thu hút sự chú ý của nhiều người khiến quốc lộ 8A bị ách tắc nhiều đoạn.

Họ còn “mời” các ca sĩ Phi Nhung, Mạnh Quỳnh, Quang Lê, và Đàm Vĩnh Hưng, thậm chí có cả MC Lê Anh. Chi phí cho “món” văn nghệ lên tới trên 200.000 USD (khoảng 4,2 tỷ đồng). Chi phí cho khoản rượu bia là hơn 3 tỷ. “Đặc biệt” nhất là đôi uyên ương đeo đồ trang sức tổng cộng tới 60 lượng vàng. Mẹ chú rể “hãnh diện” nói rằng toàn bộ tiền mừng dành làm từ thiện (?!).

Cô dâu là Lê Thu Loan (sn 1992), con thứ hai trong gia đình đại gia ở phố Phó Đức Chính, Q. Ba Đình, Hà Nội. Gia đình cô dâu là đối tác làm ăn của mẹ chú rể. Cả cô dâu và chú rể hiện đang du học tại Singapore. Gia đình đã tậu một căn nhà trên phố Nguyễn Du (Hà Nội) trị giá vài chục tỷ đồng “tặng” cho đôi tân hôn.

Cách lãng phí này liên quan nhiều loại lãng phí khác. Cách lãng phí nào cũng là do ích kỷ và kiêu kỳ! Việt ngữ có từ trọc phú, Anh ngữ gọi là money-bags, nghĩa là “người giàu ngông”, kiểu hoang phí và xa xỉ. Xã hội còn rất nhiều người nghèo khổ, rất cần những người hảo tâm thế mà vẫn có những người lãng phí thì thật… “lạ”! Không cho người nghèo những gì họ cần thì cũng là một dạng ăn cắp, bóc lột, bất nhân!

Những người làm ăn chân chính mà trở nên giàu có, họ vẫn tiết kiệm và chi tiêu rất hợp lý, không thích “chơi nổi”, ngại xuất hiện, không muốn “bị” chú ý. Xã hội luôn có hai thái cực, thường thì không quá cách xa nhau, không đến nỗi “người trên trời” và “kẻ dưới đất”, nhưng thực tế cho thấy khác hẳn.

Một vùng quê mà lại có đại gia “vung tiền” hơn cả Công tử Bạc Liêu, lãng phí quá mức, trong khi còn biết bao người “lần không ra” vài chục ngàn đồng để sống lay lắt cho qua ngày đoạn tháng. Sự phân cách đó quá lớn! Lãng phí cũng là thiếu công bằng xã hội. Thiếu công bằng xã hội thì không thể có tự do, không có tự do thì làm sao có hòa bình đích thực? Công lý và hòa bình luôn có mối quan hệ mật thiết!

Cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn nói rằng “sống trong đời sống, cần có một tấm lòng” nhưng chỉ “để gió cuốn đi”! Lẽ nào lại như vậy?

Lc 15:11-32 kể dụ ngôn về người cha nhân hậu và đứa con hoang đàng. Đứa con này vì ích kỷ mà hư hỏng, phung phí không chỉ tiền bạc mà còn phung phí cả chính cuộc đời mình. Đó là cách lãng phí nguy hiểm, không chỉ đối với bản thân mà còn đối với gia đình, xã hội, đất nước và Giáo hội.

Thánh Giacôbê: “Anh em ham muốn mà không có, nên anh em chém giết nhau; anh em ganh ghét cũng chẳng được gì, nên anh em xung đột với nhau, gây chiến với nhau. Anh em không có, là vì anh em không xin; anh em xin mà không được, là vì anh em xin với tà ý, để lãng phí trong việc hưởng lạc” (Gc 4:2-3).

Dù lãng phí thứ gì, cả vật chất và tinh thần, đều là ích kỷ. Không phải do mình làm ra nên không biết tiết kiệm, sẵn sàng lãng phí. Còn Thánh Phaolô nói thẳng: “Ai không chịu làm thì cũng đừng ăn!” (2 Tx 3:10).

Kha Đông Anh

Chuyện giàu – nghèo

Nói về người giàu, Chúa Giêsu xác định và so sánh: “Người giàu có khó vào Nước Trời. Con lạc đà chui qua lỗ kim còn dễ hơn người giàu vào Nước Thiên Chúa” (Mt 19:23; Mc 10:23; Lc 18:24). Đó là Ngài muốn nói đến những người giàu mà dùng tiền làm những chuyện sai trái, chứ Ngài không có ý “kết án” người giàu. Tinh-thần-nghèo-khó rất quan trọng: “Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ” (Mt 5:3; Lc 6:20).

Chuyện giàu – nghèo vẫn luôn là một “hằng số bí ẩn”, không ai khả dĩ lý giải thấu đáo. Người giàu mà không lệ thuộc tiền bạc, có tinh thần nghèo khó và thương người, chắc hẳn người đó vẫn… nghèo. Người nghèo mà lòng mê đắm tiền bạc, tìm cách “ăn chặn” hoặc bóc lột người khác, chắc hẳn người đó không nghèo, như người ta thường nói: “Cho không lấy, thấy không xin, kín thì rình, hở thì rinh”. Nghĩa là cho thì họ tự ái mà không lấy, nhìn thấy thì họ cũng tự ái mà không hề xin, giấu kín thì họ rình mò và tìm cách “xoi mói”, để hớ hênh thì họ rinh mất ngay chỉ trong tích tắc.

Tất nhiên, người nghèo mà có “máu tham” thì họ vẫn không hề nghèo!

TỶ PHÚ NHÂN ĐẠO

Ngày nay, xã hội phát triển, tỷ phú Việt Nam có nhiều, còn triệu phú Việt Nam thì nhiều như sao sa, chẳng nghĩa lý gì, vì tiền Việt Nam không có giá trị cao trên thị trường quốc tế. Thế nhưng, triệu phú USD thì có giá, dù USD không bằng Bảng Anh và Euro. Tỷ phú USD thì vừa có trị giá vừa có thế giá!

Còn một số người – điển hình là tại ViệtNam, chỉ “có của ăn của để” hơn người khác một chút, thậm chí chỉ không phải “ăn bữa nay lo bữa mai” thì cũng đã ra vẻ “ta đây” rồi. Có người còn muốn “chơi nổi”, họ cho “khác người” thứ gì đó, bằng cách này hay cách nọ, thậm chí đó chỉ là “đồ thừa” hoặc phi pháp.

Thế nhưng, trên thế giới lại có những tỷ phú rất “khác người”, đáng để chúng ta học hỏi.

1. Tỷ phú Bill Gates có số tài sản là 59 tỷ USD, nhưng 3 người con của ông sẽ chỉ được thừa kế số tiền bằng 1/6.500 số tài sản khổng lồ của ông. Ông đã nhiều lần tuyên bố sẽ dành 95% số tài sản của mình để làm từ thiện. Ông nói: “Nhiều tiền không bao giờ tốt đối với con trẻ. Chúng cần phải tự tìm ra con đường sống, tự tìm ra cách sống, thay vì chỉ nằm hưởng thụ những gì mà bố mẹ chúng để lại”.

Thực tế nhiều năm qua đã chứng tỏ điều đó. Ông luôn tỏ ra là một tỷ phú rất hào phóng. Ông thường xuyên cùng vợ là bà Milinda đi làm từ thiện ở các nước Châu Phi nghèo đói. Ông cho biết rằng sau khi ông qua đời, tài sản của ông sẽ được tập trung vào việc giúp đỡ trẻ em nghèo.

2. Tỷ phú Warrant Buffet, cổ đông lớn nhất kiêm chủ tịch tập đoàn Berkshire Hathaway, cũng đã từng tuyên bố rằng 3 người con của ông sẽ không nhận được nhiều từ số tài sản khổng lồ khi ông qua đời. Ông luôn quan niệm chỉ cho con mình những bài học về giá trị cuộc sống chứ không phải là một đống tiền. Ông nói rằng ông sẽ dành 85% trong tổng số tài sản 39 tỷ USD để làm từ thiện.

Con trai của tỷ phú Warrant Buffet là nhạc sĩ Peter Buffet cho biết: “Thứ mà chúng tôi nhận được từ cha đơn giản là những bài học về cách sống chứ không phải tiền bạc”. Nhạc sĩ Peter còn cho xuất bản một cuốn sách có tựa đề “Tiền Không Là Tất Cả”. Đúng là “cha nào con nấy” theo nghĩa tích cực và tốt lành.

3. Tỷ phú George Lucas là đạo diễn, nhà sản xuất phim, diễn viên, kịch tác gia lừng danh. Ông được biết đến nhiều hơn với vai trò tác giả của bộ phim “Chiến Tranh Giữa Các Vì Sao” (Star Wars, hãng 20th Century Fox phát hành ngày 25-5-1977, tính đến năm 2008, bộ phim 6 tập này đạt doanh thu khoảng 4.410.000.000 USD). Không chỉ vậy, ông còn sở hữu hãng phim truyện LucasFilm. Giá trị tài sản của ông ước tính là 3,9 tỷ USD.

Ông có 3 người con, nhưng tỷ phú này cũng đã chính thức tuyên bố sẽ dành ít nhất 50% số tài sản để làm từ thiện, cứu giúp những người nghèo khổ. Ông cho biết ông muốn 3 người con học cách sống tự lập, tự tìm ra con đường làm giàu riêng chứ không dựa dẫm vào số tài sản của ông.

4. Tỷ phú Ted Turner là ông chủ của hãng tin CNN đồng thời là chủ tịch của Quỹ tài trợ Liên Hiệp Quốc, ước tính tài sản của ông là 2,1 tỷ USD. Ông có 5 người con, nhưng đã thẳng thừng tuyên bố sẽ dành toàn bộ tài sản của mình cho từ thiện. Nghĩa là những người con của ông sẽ không nhận được bất kỳ một khoản thừa kế nào từ người cha. Ông nói: “Chúng sẽ phải tự tìm cách để đi lên đến đỉnh vinh quang”. Hiện tại, ông đang tiến hành những hoạt động từ thiện của mình. Ông tuyên bố: “Tôi quyết định sẽ cống hiến phần đời còn lại của đời mình để cố gắng cứu thế giới này”.

5. Tỷ phú Bernard Marcus, chủ tịch hãng bán lẻ Home Depot thuộc loại hàng đầu thế giới, có phương châm sống: “Muốn giàu có, hãy tự mình tìm cách biến nó thành sự thật”. Ông cũng là một trong số các tỷ phú sẽkhông để lại toàn bộ tài sản cho con cái mình. Tài sản của ông ước tính là 1,5 tỷ USD.

Ông sợ rằng, với số tiền quá lớn, con cái ông sẽ sử dụng chúng không đúng cách, thế nên ông chỉ để lại cho con cái một số tiền nhỏ vừa đủ để chúng tìm cách kiếm tiền nhiều như ông mà thôi. Số tiền còn lại, ông sẽ dành để đóng góp cho ngành giáo dục và giúp đỡ những người khuyết tật.

BÀI HỌC QUÝ GIÁ

Lướt qua đôi dòng tiểu sử của vài tỷ phú trên đây, chúng ta có thể rút ra những bài học quý giá cho cuộc sống. Họ là những người giàu, nhưng họ có tinh thần nghèo khó, không lệ thuộc tiền bạc, không mê muội vì vật chất, không thỏa mãn dục vọng của mình, biết kiềm chế bản thân, biết dùng tiền bạc của mình đúng cách và lợi ích cho người khác. Nói chung, họ đều là những người sống tích cực.

Người Pháp có câu: “Tiền bạc là đầy tớ tốt, nhưng lại là ông chủ xấu” (L’argent est un maitre bon, mais un servant mal). Các tỷ phú kia không coi trọng tiền bạc, chỉ coi tiền bạc là “đầy tớ”, là phương tiện sống, không lệ thuộc nó, biết “làm chủ” nó. Họ là các tỷ phú hoạt động trong các lĩnh vực khác nhau, nhưng họ lại có những điểm chung:

– Dạy cho con cái những bài học thực tế về giá trị cuộc sống.

– Không thừa kế nhiều tài sản cho con cái để chúng biết tự lập, không ỷ lại vào người khác.

– Dùng tài sản của mình làm việc từ thiện, chia sẻ vật chất cho những người kém may mắn hơn mình, và tích cực cống hiến để giúp ích cho đời.

Họ là những tỷ phú không chỉ giàu về vật chất mà còn giàu về lòng nhân đạo, họ cũng là những người can đảm vì không thương con theo kiểu bình thường mà theo kiểu “độc đáo” riêng của họ. Đúng vậy, thương con không đúng cách là ghét con, ghét con đúng cách là thương con. Chúng ta cứ tưởng cho con cái nhiều tiền bạc hoặc chiều chuộng con cái đủ thứ là thương chúng, nhưng thực ra chúng ta đã và đang vô tình “làm hại” chúng. Kiến thức rất quan trọng, như học giả Lê Quý Đôn nói: “Dẫu có bạc vàng trăm lượng, không bằng kinh sử một pho”.

Thực tế đã cho chúng ta thấy đã có những vĩ nhân, những người giỏi, những người nổi bật trong các lĩnh vực, những người thành danh, những người thành nhân,… Họ đều là những người có “mẫu số chung” là quá khứ không suôn sẻ, thậm chí là rất nghèo khổ, nhưng họ có ý chí “vững mạnh” để vượt qua mọi trở lực và không ngừng vươn lên: Cánh diều bay lên cao vút là nhờ gió thổi ngược, gió ngược càng mạnh thì cánh diều càng vút cao. Henry J. Kaiser xác định: “Cơ hội thường ẩn mình bên dưới những trở ngại”. Quả thật, “dám” là một cách để khả dĩ thành công. Và dù cho bạn không thành công thì bạn cũng thành nhân – thành nhân quan trọng hơn thành công. Hãy nghe F. Scott Fitzgerald phân tích: “Đừng bao giờ lẫn lộn giữa hai khái niệm thất thế và bại trận”.

Tính tự lập cũng quan trọng, vì nó có thể làm cho bạn dám đứng trên chính đôi chân của mình và là bàn đạp để bạn vươn lên bằng chính nỗ lực của mình. Câu nói của vĩ nhân Gandhi thật chí lý: “Đừng lo mình không có địa vị, chỉ lo không tự lập thân nổi”.

Chúa Là Nơi Con Nương Tựa (Apriezt 2.3)

Labels

Technology

Breaking News